Grassprietjes

Informatie over planten, tuinieren, uitjes en nog veel meer....

december 30, 2016

Berceau, 3D Tuinelement met Allure

Berceau, 3D Tuinelement met Allure

Een berceau, ofwel loofgang, is een overgroeid tuinpad. Aan weerszijden van het wandelpad zijn bomen of heesters geplant die boven het pad met elkaar verbonden zijn, zodat een tunnel ontstaat. Een berceau kun je met groenblijvende en/of bloeiende planten laten begroeien. Ook leivormen met fruitbomen zijn mogelijk.

Afbeelding: Berceau (loofgang)
Afbeelding: Een berceau (loofgang) is een tunnelvormig begroeid pad (met dragende constructie).

Snelmenu

Varianten Berceaus

Constructie

Een berceau in stricte zin heeft een frame van metaal (of eventueel hout).

De boogvormen zijn meestal onderling verbonden, maar kunnen ook los achter elkaar staan.

Sommigen beschouwen ook twee bomenrijen waarvan de kronen elkaar overlappen als een ‘berceau’, zonder dat er een dragende constructie gebruikt is. Deze variant van het berceau heet ook wel boomlommer of boomgewelf.

Houd er rekening mee dat de dragende constructie een permanent onderdeel van de berceau is. De stevigheid van een berceau moet afgestemd zijn op enerzijds de windbelasting (windgevoeligheid) en anderzijds het gewicht van beplanting. Met name Wisteria’s kunnen erg oud en zwaar worden.

Openingen

De planten van een berceau kunnen een open of volledig gesloten groeiwijze hebben.

In het eerste geval kan de vorm van de openingen variëren:

  • baanvormige openingen (parallel aan de boogvorm)
  • boogvormige openingen (‘poorten’ aan de zijkanten)
  • kleine vensters (in de zijkanten)

Type Beplanting

  • Haagberceaus
    Een heg in tunnelvorm is uitermate geschikt voor een dicht gesloten groeiwijze. Dit geeft in de zomer een koele, schaduwrijke plek. Een volledig gesloten haagberceau is aan de binnenkant zo donker dat er nauwelijks blad groeit. Een opener tunnelhaag is te creëren door ‘raamopeningen’ in de haag te maken of door de tunnelbogen los van elkaar neer te zetten.
  • Berceaus met leifruit
    Leifruit is alléén geschikt voor een open groeiwijze. Immers: het zonlicht moet het gewas aan zowel binnen- als buitenkant goed belichten om smaakvolle vruchten te krijgen en takverkaling te voorkomen. Ook de wind moet vrijuit door het gebladerte kunnen waaien, opdat het blad na regen spoedig opdroogt en schimmelziekten voorkomen worden.
  • Bloeiend berceau
    Een bloeiend berceau is tijdens de bloei een blikvanger in de tuin. Een berceau begroeid met bijvoorbeeld rozen of blauwe regen bloeit meerdere weken of maanden per jaar. Ook het fruitberceau bloeit in het voorjaar, maar de bloeiperiode is vrij kort (enkele weken).
  • Wintergroen berceau
    Een berceau bekleed met klimop (Hedera) is wintergroen. Deze variant wordt wel gebruikt als carport.
    Tip: Gebruik gaasmatten tegen de leiconstructie om planten tegenaan te laten klimmen.

Uitstraling van Berceau

Uitstraling van Constructie

Een berceau constructie is een ruimtelijk, 3D element in de tuin, dat lucht en ruimte creëert. In de winter, als het blad van de planten is, ziet het lijnenspel van een berceau er stijlvol uit.

De uitstraling van het frame wordt bepaald door:

  • grootte van frame
  • dikte van frame
  • vorm van frame
  • decoratieve elementen op het frame
  • kleur van frame

De grootte van het frame (schaal) moet afgestemd zijn op elementen in de omgeving (bijvoorbeeld een huis). Daarnaast moet de hoogte rekening houden met de planthoogte (minimum en maximum) van de planten die je erbij plant.

Een dun, boogvormig, zwart frame oogt minimalistisch, elegant en exclusief.  Een zilverkleurig frame valt het minst op; neemt de kleur van de omgeving aan. Een dik en massief houten frame doet zwaar en gewichtig aan.

Uitstraling van Beplanting

De uitstraling van een berceau hangt sterk af van de beplanting:

  • een frisgroene haagberceau heeft een krachtige, tijdloze uitstraling
  • een rozenberceau een romantische uitstraling
  • een fruitberceau een nostalgische, romantische uitstraling.

Seizoenseffecten

Bladval

De uitstraling van een berceau (frame & beplanting) verandert in de loop van het jaar. Tijdens het groeiseizoen raakt het frame begroeid door de beplanting. In de herfst- en winterperiode daarentegen is juist het frame goed zichtbaar, in geval van een bladverliezend gewas.

Bij een wintergroene beplanting gaat het frame permanent schuil achter de planten en oogt de berceau jaarrond hetzelfde.

Voorjaars- en Herfstkleuren

Bladverliezende houtige gewassen met een vlammend gele of rode herfstkleur kunnen voor spectaculaire kleurovergangen zorgen.

Planten met mooi gekleurd jong loof in het voorjaar zijn ook denkbaar.

Keuze van Beplanting voor Berceau

Een berceau kun je met één, twee of meer verschillende cultivars beplanten. Gebruik van één cultivar oogt uniformer, ziet er netter uit en is het makkelijkst in onderhoud. Toch zijn er situaties waarin je twee of meer cultivars wilt aanplanten.

Aantal Cultivars van Haagberceau

Een haagberceau zal in 9 van de 10 gevallen bestaan uit één ras. Simpelweg omdat dat een strak eindresultaat geeft en het minste onderhoud vergt.

In andere gevallen wordt bijna altijd gebruik gemaakt van twee rassen, waarbij het ene ras een mutant is van het andere ras. Ze hebben dan nagenoeg dezelfde groei-eigenschappen maar zien er toch verschillend uit. Bekend voorbeeld hiervan is een combinatie van rode en groene beuk.

Foto: Rode en groene patches van een groene beuk (Fagus sylvatica) en een roodbladige mutant daarvan (Fagus sylvatica ‘Atropunicea’).


Fagus sylvatica is geschikt voor een haagberceau.
Afbeelding: Bladeren van de gewone beuk (Fagus sylvatica).
Fagus slvatica purpurea Pendula. Geschikt voor haagberceau.
Afbeelding: Bladeren van rode beuk, cultivar Fagus sylvatica purpurea 'Pendula'.
Fagus sylvatica purpurea 'Tricolor' is geschikt voor een haagberceau.
Afbeelding: Bladeren van bontbladige beuk, cultivar Fagus sylvatica purpurea 'Tricolor'.
Deze cultivar loopt in het voorjaar uit met rode bladeren die tijdens het goeiseizoen een roze bladrand ontwikkelen.

Een haagberceau, ook wel tunnelhaag of groen gewelf genoemd, ziet eruit als een groene tunnel. Meest populair zijn kleinbladige tunnelhagen van Fagus sylvatica en Tilia cordata.

Bij de aanleg van een haagberceau kun je het plantgoed in 1 of 2 rijen uitplanten. Met één rij blijft de haag platter, wat ruimte bespaart. Een dubbele rij heeft als voordeel dat de haag eerder dicht groeit.

Aantal Cultivars van Fruitberceau

Voor een fruitberceau geldt dat één ras het gemakkelijkst is in onderhoud en er het meest netjes uit ziet. Echter de bestuiving (en vruchtdracht) laat dan te wensen over. Voor een fruitberceau is het daarom een betere optie om twee cultivars te nemen, om-en-om uitgeplant.

Een fruitberceau met twee cultivars is het beste compromis tussen enerzijds een goede bestuiving en anderzijds een strak uiterlijk. Drie of meer fruitrassen gebruiken oogt vaak rommelig. Zeker bij leifruit is een strak en uniform uiterlijk wenselijk.

Een fruitberceau met slechts twee fruitrassen moet je wel checken dat beide cultivars elkaar bestuiven en een gelijksoortige groeiwijze hebben. Ze moeten een vergelijkbare groeikracht hebben, en op kortlot vruchten dragen.

Een alternatieve methode om een fruitberceau met 1 fruitras en een goede bestuiving te realiseren, is om naast het berceau een ander fruitras te planten. Bijvoorbeeld een rij tweearmige snoeren aan beide zijden (dat ziet er ook nog leuk uit). Of één of enkele gewone fruitbomen (halfstam of hoogstam). Voor de beste bestuiving plant je de bomen aan windzijde van het berceau.


 
Afbeelding: Berceau van peer (Pyrus communis 'Conference').
Fruitberceau van perenbomen 
Na de bloesem in het voorjaar ontstaan smaakvolle vruchten.
Afbeelding: Berceau met leipeer.
Berceau van geleide perenbomen 
Onderhoud van een fruitberceau vereist specialistische vakkennis.
Berceau geleide fruitbomen met leifruit. Perenlaantje, Hendrik Ido Ambacht.
Fruitberceau van perenbomen (Pyrus communis cultivar) 
De fruitbomen zijn geleid tot dakvorm.
Afbeelding: Fruitberceau van appel.
Fruitberceau van appelbomen (Malus domestica
Voor de leiconstructie zijn boogvormen gebruikt.
Berceau. Fruitberceau van Vitis vinifera Purpurea.
Berceau van druif (Vitis vinifera 'Purpurea')
Deze cultivar heeft een aantrekkelijke bladvorm en bladkleur.

Een fruitberceau is mogelijk met verschillende fruitsoorten. Peer en appel zijn meest gangbaar, maar druif, pruim en citrus zijn ook mogelijk. Peer laat zich makkelijker leiden tot leiboom dan appel. De snoei van leifruitbomen vraagt kennis en vakmanschap.

ijdens de bloei heeft een fruitberceau een romantische uitstraling.

Aantal Cultivars van Bloeiend Berceau

Bij een bloeiend berceau is het vooral een kwestie van persoonlijke smaak of je voor één of meerdere cultivars kiest.

Bij een berceau rozen wordt meestal gekozen voor meerdere cultivars, in verschillende kleuren. Op die manier zorg je niet alleen voor meer kleur, maar ook dat bloeiperioden elkaar overlappen.

Planten combinaties zijn ook mogelijk. Roos met Clematis is hiervan een klassiek voorbeeld. Een lichtrijke en luchtige standplaats is dan wel gewenst.

Bij een berceau Wisteria kun je kiezen voor cultivars met blauwe, roze en/of witte bloemen.


 
Bloeiend berceau rozen (Rosa).
Berceau met rozen. 
Rozen geven veel bloemen tijdens de zomermaanden. Gebruik meerdere cultivars om de bloeiperiode te verlengen.
Bloeiend berceau Trachelospermum jasminoides in Italië.
Berceau van Trachelospermum jasminoides.
Een enkele boog van een berceau kun je ook gebruiken rond een entree of poort. Deze plant heeft witte geurende bloemen in de zomer.
Bloeiend berceau Akebia quinata.
Berceau van Akebia quinata.
Akebia quinata bloeit enkele weken in het voorjaar. De rode, hangende bloemen steken mooi af tegen het frisgroene blad.
Bloeiend berceau Clematis.
Berceau begroeid met roos (Rosa) en Clematis.
Deze planten verlangen vergelijkbare groeiomstandigheden. Wees selectief bij de keuze van cultivars.

Voorbeelden van Berceaus

Perenlaantje
Berceau geleide fruitbomen met leifruit. Perenlaantje, Hendrik Ido Ambacht.

Een fruitberceau van leiperen (6 cultivars) van 550 meter. De langste berceau van Nederland.

Locatie: Perenlaantje 3344 HA Hendrik Ido Ambacht (woonwijk uitlopen en Vrouwgelenweg oversteken).

Toegang: gratis.

Perenlaantje

Berceau de la Reid / Haagbeuklaan van Haut-Marêt
Berceau de la Reid / Haagbeuklaan van Haut-Marêt

Een haagberceau van 573 meter met 4700 haagbeuken uit 1885. De langste berceau van Europa.

Locatie: 4910 La Reid (Theux), tussen Chemin de Quarreux en Rue Hautregard, België.

Toegang: Gratis, van zonsopgang tot zonsondergang.

De Prinsentuin
Berceau De Prinsentuin in Groningen

Cirkelvormig berceau van haagbeuken uit 1626 in ommuurde stadstuin.

Locatie: Turfsingel 41, 9712 KJ Groningen

Toegang: Gratis, van zonsopgang tot zonsondergang.

[/mks_one_third]
De Groene Bedstee
Berceau De Groene Bedstee in Landgoed Mariëndaal.

Een natuurlijk berceau van 650 meter lang met dubbele rijen haagbeuken die dateert uit 1865. De bomen zijn schuin geplant en de toppen zijn op 4 meter hoogte met ijzerdraad bijeen gebonden.

Een loofgang van bomen, zonder frame, wordt ook wel boomlommer of boomgewelf genoemd.

Locatie: Landgoed Mariëndaal, Arnhem / Oosterbeek

Toegang: Gratis, van zonsopgang tot zonsondergang.

De Keukenhof
Afbeelding: Haagberceau. De bogen van de loofgang staan los van elkaar.
Afbeelding: Haagberceau. De bogen van de loofgang staan los van elkaar.

Een loofgang van losstaande gewelfbogen met beuken.

Locatie: Stationsweg 166A, 2161AM Lisse, voor Oranje Nassau gebouw.

Toegang: zie De Keukenhof; alleen in voorjaar geopend.

Landgoed De Braak
Berceau op Landgoed De Braak in Paterswolde.

Natuurlijk berceau van beuken waarvan de boomtoppen in elkaar gevlochten zijn.

Locatie: Hoofdweg 266, 9765 CM Paterswolde.

Toegang: Gratis, van zonsopgang tot zonsondergang.

Paleis Het Loo
Afbeelding: Berceau Fagus sylvatica.
Afbeelding: Berceau Fagus sylvatica.

Berceau van haagbeuken met imposante houten balken.

Locatie: Koninklijk Park 1, 7315 JA Apeldoorn

Toegang: zie website Paleis Het Loo.

Esthetische verhoudingen

De verhoudingen van een loofgang worden enerzijds bepaald door visueel aantrekkelijke verhoudingen van het berceau constructie en anderzijds de schaal van de constructie ten opzichte van objecten in de omgeving, zoals een woning. Ook  groeieigenschappen van de beplanting (planthoogte etc.) zijn van invloed.

Bij fruitberceaus met leibomen zijn de gekozen afmetingen van de berceau sterk afhankelijk van:

  • type leivorm
  • cultivar (eigenschappen)
  • grondsoort

Een fruitberceau oogt het mooist door slechts één leivorm aan te houden. Bijvoorbeeld twee rijen verticale snoeren of schuine palmetten.

Contacteer Den Delft voor advies, over aanleg en beplanting van een berceau.

 

Voor inspiratie bekijk ons Pinboard Berceau.
Pinbord Berceau


Comment Form

Den Delft © 2012

error: Content is protected !!
X